wystawa w galerii Awangarda od 16 grudnia 2009 do 7 lutego 2010
Działanie z Tubą (detal), PDDiU, Warszawa 1975, foto: Przemysław Kwiek.
Na zdjęciu od lewej: Urszula Kwiek, Zofia Kulik, Maksymilian Dobromierz Kwiek.
-
KWIEKULIK. FORMA JEST FAKTEM SPOŁECZNYM
16 grudnia 2009 - 7 lutego 2010
Prezentowana w galerii Awangarda we Wrocławiu wystawa jest pierwszą poważną próbą ukazania
jednego z najważniejszych fenomenów artystycznych polskiej sztuki XX wieku jakim był duet
tworzony przez Zofię Kulik i Przemysława Kwieka (KwieKulik) w latach 1971 – 1987.
Dorobek artystów ujęty został poprzez pryzmat ich społeczno-politycznego zaangażowania i
podejmowanej przez nich bezkompromisowej, otwartej krytyki otaczającej rzeczywistości, nie
mających precedensu w dziejach powojennej środkowoeuropejskiej awangardy. KwieKulik,
studenci Oskara Hansena na przełomie lat 60. i 70., byli pierwszymi, którzy nadali jego Formie
Otwartej radykalnie polityczny zwrot. Od początku lat 70. byli pionierami procesu zamiany pola
sztuki w laboratorium społecznej samoorganizacji, partycypacji, oddolnego tworzenia grup i
wspólnot zdolnych realizować złożone cele, niezależne od intencji dominującej władzy
politycznej. Programowo łączyli działalność artystyczną z życiem codziennym. Symultanicznie do
tego typu działań, szczególnie bezlitośnie piętnowali konformizm, bezideowość, cynizm i
hipokryzję, które to jakości były podstawowym lepiszczem życia wspólnotowego PRL-u. Tytuł
wystawy „Forma jest faktem społecznym” odnosi się do tych ciągle obecnych w działalności
KwieKulik prób wzajemnej stymulacji artystycznego języka i form społecznej organizacji. Prób,
które przypomniane dzisiaj, inicjują bardzo aktualny współcześnie namysł nad zagadnieniami: co
tworzy społeczeństwo, jakie formy wyznaczają jego funkcjonowanie, jak można użyć form
artystycznych do budowy demokratycznej wspólnoty?
Spojrzenie w ten sposób na dorobek KwieKulik, w dwadzieścia lat po transformacji ustrojowej,
pozwala również na ponowne przemyślenie naszego stosunku do socjalistycznej przeszłości.
Pozwala oddzielić niedemokratyczne i represyjne państwo komunistyczne od emancypacyjnego
wymiaru wspólnotowych i socjalistycznych idei reprezentowanych przez KwieKulik. Pozwala
nam je ocalić i użyć ich krytycznego potencjału współcześnie.
Podkreślone zostało prekursorstwo i oryginalność w podejściu KwieKulik do filmu, fotografii i
wieloekranowych projekcji, które stanowiły ich wyjątkową odmianę expanded cinema. Jak również
w zakresie zastosowania fotografii i filmu do dokumentacji procesualno-efemerycznych działań i
wynajdywania oryginalnych awangardowych strategii tworzenia sztuki: „współdziałań
intuicyjnych”, „gier wizualnych”, „działań dokamerowych”, „sztuki pasożytniczej”, „zarabiania i
tworzenia”, „sztuki świadomie złej” etc.
Wystawa powstała w wyniku półtorarocznego projektu badawczego zainicjowanego przez BWA
we Wrocławiu i polegającego na systematycznym opracowywaniu Archiwum KwieKulik.
Kulminacją tego procesu będzie pierwsza monografia KwieKulik powstająca przy współpracy z
Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i Fundacją Erste Stiftung w Wiedniu, pod redakcją
Georga Schöllhammera i Łukasza Rondudy, planowana na rok 2010 przez szwajcarskie
wydawnictwo JRP Ringier i projektowana przez Ludovica Ballanda i Błażeja Pindora. Częścią
wystawy jest również czytelnia gdzie można się zapoznać z wynikami pracy zespołu
opracowującego archiwum. Teksty do czytelni, ich wybór i układ, przygotowuje Natalia Sielewicz.
Tekst: Łukasz Ronduda
-
KwieKulik - Przemysław Kwiek i Zofia Kulik
Jako duet artystyczny praktycznie zaczęli działać od 1971 roku, wcześniej jednak (i później)
artyści uczestniczyli wspólnie w grupowych wydarzeniach. Za datę końcową twórczej współpracy
przyjmują rok 1987. Swoją sztukę KwieKulik określali jako Działania Dokumentowane (dokamerowe).
Przez Działanie rozumieli poddawanie materiałów, postaci i sytuacji transformacjom
(proces), których etapy (fazy) rejestrowali za pomocą mediów mechanicznych (aparat
fotograficzny, kamera filmowa, magnetofon), ale także często posługiwali się opisem i
komentarzem słownym (notatki), które są bogatym źródłem informacji na temat kontekstów ich
Działań.
Za pierwszą realizację, jako Działanie Dokumentowane, uznają pracę Przemysława Kwieka z
1967 roku. Było to studium postaci (leżącej pod horyzontem) w pracowni rzeźby ASP (sześć
udokumentowanych faz (odmian) w glinie i trzy udokumentowane fazy w gipsie).
Od tego momentu zaczyna się (potem z Zofią Kulik) rozwijanie tej metody tworzenia „dzieł”, a
także budowanie aparatu pojęciowego, którym artyści posługiwali się w swojej praktyce
artystycznej. Dokumentując swoją sztukę programowo, niejako przy okazji dokumentowali
sztukę efemeryczną innych artystów (głównie w latach 70.).
W swoim domu stworzyli Pracownię Działań, Dokumentacji i Upowszechniania (PDDiU).
Archiwum PDDiU, na które składają się negatywy, diapozytywy, filmy, nagrania, druki
artystyczne, jest w Polsce jednym z największych zbiorów sztuki procesualnej i kontekstualnej.
Od roku 1987 Kwiek i Kulik pracują indywidualnie, a także indywidualnie prezentują swój
wspólny dorobek z lat 1970-1987 oraz z lat wcześniejszych. Takie stanowisko pozwala zarówno
Zofii Kulik jak i Przemysławowi Kwiekowi w sposób otwarty, twórczy i subiektywny traktować
historię swojej sztuki.
Georg Schöllhammer
Ur. 1958 r. Jest znanym austriackim kuratorem, redaktorem i autorem; redaktorem naczelnym
jednego z wpływowych europejskich magazynów o sztuce – Springerin, Hefte für Gegenwartskunst.
Od 2005 do 2007 był redaktorem naczelnym documenta 12, Kassel oraz pomysłodawcą i
redaktorem documenta 12 magazines, trzytomowego wydawnictwa z udziałem ponad 70 magazynów
poświęconych sztuce z całego świata. W podobnym charakterze, jako szef tranzit.at
przygotowuje jako współkurator Manifesta 8 (2010). Stoi na czele grup badawczych "Parallel
Modernities - Architecture at the Margins of the Soviet Empire" oraz "Sweet Sixties", jest
również przewodniczącym "The Július Koller Society" (Bratislava). Schöllhammer pracuje
badawczo nad problematyką „Byłego Wschodu”, jest członkiem komisji "Kontakt. The Art
Collection of Erste Bank" , działa także w radzie artystycznej festiwalu the festival steirischer herbst w
Grazu i jako członek korespondencyjny Secesji Wiedeńskiej.
Ostatnio zrealizował: 5. Gyumri International Biennial of Contemporary Art, Gyumri, 2008 i
Kontakt, Museum of Modern Art Ludwig Foundation, Vienna & Museum of Contemporary Art,
Belgrade, 2006. Mieszka i pracuje w Wiedniu.
Dr Łukasz Ronduda
Historyk sztuki, krytyk i kurator. Autor m.in. Archiwum Polskiego Filmu Eksperymentalnego
CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie. Adiunkt w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w
Warszawie. Znawca strategii medialnych w sztuce, w szczególności okresu lat 70. i 80.
Zrealizował wiele cenionych wystaw w Polsce i za granicą, m.in.: Marysia Lewandowska, Neil
Cummings. Entuzjaści z amatorskich klubów filmowych (CSW, Warszawa, 2004, Whitechapell
Art Gallery, London 2005); The Workshop of the Film Form (Electronic Arts Intermix, Nowy
Jork, 2004), Paulina Ołowska, Rainbow Brite, Wilhelm Sasnal, USA (CSW, Warszawa, 2006);
Precz z Alfonsami Sztuki, relacje pomiędzy sztuką a punkiem (wspólnie z M. Wolińskim,
Warszawska Giełda Papierów Własnościowych, 2006); Polish Socialist Conceptualism of the 70s
(Orchard, Nowy Jork, 2007), 1,2,3...Awangarda, Film/sztuka pomiędzy eksperymentem a
archiwum (wspólnie z Florianem Zeyfangiem, CSW, Warszawa, 2007, Kunstlerhaus, Stuttgart,
2007, Sala Rekalde, Bilbao 2008).
Kurator pokazów filmowych: Filmy artystek polskich z lat 70. i 80. (Tate Modern, Londyn 2004);
Robakowski/Sharits (Anthology Film Archives, Nowy Jork 2005); Analogue: Polish video art
form the 70s and 80s (Tate Modern, Londyn, 2006), Polish New Wave, the history of a
phenomenon that never existed (wspólnie z Barbarą Piwowarską, Anthology Film Archives, NY
2008, Musee d’Art Contemporain MAMC, Strasburg, 2008). Redaktor publikacji:
1,2,3...Awangarda, Film/sztuka pomiędzy eksperymentem a archiwum (Sternberg Press 2007),
Polska Nowa Fala, historia fenomenu którego nie było (Warszawa 2008). Autor książek: Strategie
subwersywne w sztukach medialnych (Kraków, Rabid, 2006) oraz Sztuka Polska lat 70.
Awangarda (Warszawa, 2009). Autor wielu tekstów krytycznych o sztuce.
-
PROGRAM EDUKACYJNY
Wystawie towarzyszyć będzie bogaty program edukacyjny, w skład którego wejdą: oprowadzenia,
wykłady i pokazy filmowe, skoncentrowane na poszczególnych aspektach działalności duetu
KwieKulik i społecznym kontekście jego funkcjonowania.
Szczegóły dostępne będą w przewodniku po wystawie i na stronie www.bwa.wroc.pl
KwieKulik. FORMA JEST FAKTEM SPOŁECZNYM.
16.12.2009-7.02.2010
wystawa w galerii:
BWA Awangarda
ul. Wita Stwosza 32
50-149 Wrocław
ORGANIZACJA: BWA WROCŁAW – GALERIE SZTUKI WSPÓŁCZESNEJ
dyrektor: Marek Puchała
kuratorzy: Georg Schöllhammer, Łukasz Ronduda
współpraca kuratorska: Maud Jacquin
koordynacja projektu i produkcja: Partycja Sikora
konsultacja architektoniczna: Robert Rumas i Johannes Porsch
INFORMACJE DLA ZWIEDZAJĄCYCH:
MIEJSCE EKSPOZYCJI: galeria Awangarda BWA Wrocław | Wita Stwosza 32
CZAS TRWANIA WYSTAWY: 16 grudnia 2009 – do 7 lutego 2010
GODZINY ZWIEDZANIA: codziennie oprócz poniedziałków od 11:00 do 18:00
WERNISAŻ: 16 grudnia o godz. 19:00
ORGANIZATOR: BWA WROCŁAW – GALERIE SZTUKI WSPÓŁCZESNEJ
BILETY: 8 i 4 zł (bilety grupowe, od 15 os. 4 PLN )
oprowadzenie po wystawie po uprzednim umówieniu się:
tel. 71 790 25 82 (kasa)
-
WYSTAWA POWSTAŁA DZIĘKI WSPARCIU FINANSOWEMU MIASTA WROCŁAWIA ORAZ MINISTERSTWA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
Partnerzy medialni: Polskie Radio Dwójka, Polityka, Obieg, Arteon, Bęc Zmiana, Aktivist, TVP Wrocław, Radio Ram, Art&Business, Radio Wrocław, G-punkt i Rita Baum
[EN] 
POWRÓT
GALERIA
AWANGARDA
AKTUALNOŚCI
ARCHIWUM
